Pluggen kiezen: gips, baksteen of beton

Een schroef houdt maar zo goed als de plug eromheen, en een plug houdt maar zo goed als de muur waar hij in zit. Wie standaard naar dezelfde grijze nylon plug grijpt, komt vroeg of laat een kastje tegen dat uit de wand zakt. Het goede nieuws: met drie soorten pluggen op voorraad kun je vrijwel elke muur in huis aan, zolang je weet welke muur je voor je hebt.

Herken eerst je muur

Boor een klein proefgaatje op een onopvallende plek en kijk naar het boormeel. Wit en poederig stof dat makkelijk boort, wijst op gipsplaat of gasbeton. Rood of oranje meel betekent baksteen. Grijs, hard materiaal waar je boor nauwelijks doorheen komt zonder klopstand, is beton. Klop ook op de wand: klinkt het hol, dan heb je vrijwel zeker een voorzetwand of gipsplaat met een spouw erachter. Die informatie bepaalt alles wat volgt.

Gipsplaat: de plug zet zich achter de plaat vast

Gipsplaat is zacht en dun, dus een gewone spreidplug heeft er niets om zich in vast te zetten. Je hebt een plug nodig die zich achter de plaat verankert of zich in de plaat zelf schroeft:

• Zelfborende gipsplaatplug: draai je zonder voorboren in de plaat. Geschikt voor lichte lasten zoals een fotolijst of rookmelder.
• Hollewandplug van metaal: klapt achter de plaat uit tot een paraplu. Draagt een klein kastje of een gordijnrail.
• Tuimelplug: een dwarsstang die achter de plaat kantelt. De sterkste optie voor gipsplaat.

Zwaar spul zoals een bovenkast of boiler hoort niet aan gipsplaat alleen. Zoek dan het achterliggende regelwerk op en schroef daarin, of monteer door de plaat heen in de dragende muur erachter.

Baksteen: universeelplug, maar boor zonder klop

In massieve baksteen werkt de klassieke nylon spreidplug prima. Boor het gat met een steenboor op de maat van de plug, dus een plug van 8 mm in een gat van 8 mm, en boor iets dieper dan de plug lang is zodat boormeel de plug niet omhoog drukt. Zet de klopfunctie uit bij zachte of oude steen, anders sla je het gat te ruim en klemt de plug niet. Kom je een holle baksteen of snelbouwsteen tegen, herkenbaar aan het gevoel dat de boor er ineens doorheen schiet, pak dan een universeelplug die zich in de holtes vastknoopt.

Beton: klopboor en een maatvast gat

Beton is de sterkste ondergrond, maar alleen als het gat klopt. Gebruik een klopboormachine of boorhamer met een steenboor of betonboor, blaas of zuig het gat schoon en tik de plug er met een hamer in tot hij gelijk ligt met de muur. Een gewone spreidplug van goede kwaliteit draagt in beton al tientallen kilo's. Voor echt zware bevestigingen, denk aan een tv-beugel of een werkbank aan de muur, kies je een keilbout of een slagplug. Boor nooit vlak langs de rand van een betonelement, want dan kan de rand afbreken.

De maat: schroef en plug horen bij elkaar

Elke plug heeft een schroefmaat waarvoor hij ontworpen is, en die staat op de verpakking. Een te dunne schroef spreidt de plug niet en glijdt eruit, een te dikke schroef splijt de plug of draait hem rond in het gat. Kies de schroeflengte zo dat hij de plug volledig doorloopt plus de dikte van wat je ophangt. Draai met beleid vast: zodra de schroef stevig aantrekt, stop je. Doordraaien vernielt het gat en dan begint alles opnieuw, een paar centimeter verderop.

Leg een kleine voorraad aan van gipsplaatpluggen, universeelpluggen in twee maten en een doosje nylonpluggen van 6 en 8 mm. Daarmee hang je negen van de tien klussen op zonder extra rit naar de bouwmarkt.