Accu's in de winter: waar je op let

Elke winter hetzelfde verhaal: de accu die in de zomer een hele middag meeging, is na een ochtend in de kou opeens leeg. Dat is geen slijtage maar chemie. Lithiumcellen leveren bij lage temperaturen minder vermogen en nemen lading slechter op. Wie snapt wat kou met een accu doet, haalt in de winter meer uit zijn gereedschap en voorkomt schade die je pas maanden later merkt.

Wat kou met een lithiumaccu doet

In een lithium-ion cel verplaatsen ionen zich door een vloeibaar elektrolyt. Hoe kouder het wordt, hoe trager dat proces loopt. Het gevolg merk je direct: de accu voelt eerder leeg, de machine levert minder kracht en de spanning zakt sneller in onder belasting. Dat effect is tijdelijk. Zodra de accu weer op temperatuur is, doet hij het gewoon weer.

Blijvende schade ontstaat vooral bij het laden. Een accu laden terwijl de cellen rond of onder het vriespunt zitten, kan inwendig lithium laten neerslaan op de elektroden. Dat verlies je nooit meer, en het vreet capaciteit en veiligheid. Veel laders van de grote platforms weigeren daarom een te koude accu of laden hem pas als hij is opgewarmd. Vertrouw daar niet blind op en laad principieel alleen accu's die op kamertemperatuur zijn.

Accu's die buiten of in de bus liggen

De bedrijfsbus is in de winter feitelijk een koelcel. Een nacht bij min vijf betekent dat al je accu's de volgende ochtend traag en zwak zijn, en dat je ze eerst niet mag laden. Neem accu's daarom in de wintermaanden 's avonds mee naar binnen, samen met de lader. Een krat bij de deur of een paar houders aan de wand in de gang of bijkeuken maakt daar een vaste gewoonte van; in de collectie accuhouders vind je varianten per merk die je binnen net zo goed kunt monteren als in de bus.

Lukt binnen bewaren niet, houd dan in elk geval deze volgorde aan: laat een koude accu eerst een uur of langer op kamertemperatuur komen, laad hem daarna pas, en werk ondertussen met de accu die binnen heeft gelegen.

Werken in de kou: zo houd je capaciteit over

Buiten werken in de vrieskou hoeft geen probleem te zijn, als je de accu's slim beheert:

• Start met warme accu's. Een accu die binnen op temperatuur was, houdt zichzelf tijdens gebruik redelijk warm door de stroom die erdoorheen loopt.
• Wissel vaker en eerder. Werk met twee of drie accu's in rotatie en bewaar de reserves in de binnenzak, de cabine of een gesloten koffer in plaats van open en bloot op de steiger.
• Reken op minder looptijd. Plan bij vriesweer ruimer met geladen accu's dan in de zomer, zeker bij zware machines als een boorhamer of cirkelzaag.
• Stop bij vreemd gedrag. Een accu die in de kou opeens ver terugvalt of een machine die pulserend hapert, is aan het beschermen. Wisselen en laten opwarmen, niet doordrukken.

Winterstalling voor accu's die je weinig gebruikt

Gebruik je bepaalde machines in de winter maanden niet, bijvoorbeeld tuingereedschap, berg de accu's dan bewust op. Niet vol en niet leeg, maar ergens rond de helft van de lading, op een droge plek binnen bij een stabiele temperatuur. Een volle accu veroudert sneller in opslag, en een bijna lege accu kan door zelfontlading zo diep wegzakken dat de lader hem niet meer accepteert. Controleer opgeslagen accu's elke paar maanden even en laad ze zo nodig een stukje bij.

De winterroutine in vijf punten

1. Accu's en lader gaan 's avonds mee naar binnen, niet de nacht in de bus door.
2. Laden doe je alleen met accu's op kamertemperatuur.
3. Reserves blijven tijdens het werk warm in binnenzak, cabine of koffer.
4. Bij vriesweer plan je extra geladen accu's in.
5. Accu's die de winter over stilliggen, bewaar je halfvol, droog en vorstvrij.

Het zijn kleine gewoontes, maar samen schelen ze echt wat. Je machines voelen in januari bijna net zo sterk als in juni, en je accu's gaan jaren langer mee dan die van de collega die ze het hele jaar in de laadbak laat liggen.