Li-ion accu's veilig opladen: de regels

Li-ion accu's zijn de motor onder al je accugereedschap, en in de praktijk gaan ze zelden mis. Maar als het misgaat, gaat het ook goed mis: een li-ion cel die thermisch op hol slaat, produceert een felle brand die je met een emmertje water niet blust. Het goede nieuws is dat vrijwel alle incidenten terug te voeren zijn op een paar vermijdbare fouten. Wie de regels hieronder aanhoudt, heeft het risico grotendeels getackeld.

Gebruik de lader die bij het systeem hoort

De belangrijkste regel is meteen de simpelste: laad een accu alleen met de lader van hetzelfde merk en platform. Een Makita LXT-accu hoort op een LXT-lader, en een DeWalt- of Milwaukee-accu op een lader van hetzelfde merk en hetzelfde voltage: een 12V-accu past niet op de 18V-lader van datzelfde merk. De lader en de accu communiceren met elkaar over temperatuur, celspanning en laadstroom. Goedkope naamloze laders van internet slaan die communicatie soms deels over en dat is precies waar het risico zit. Ook adapters tussen merken zijn op dit punt een gok: het gereedschap doet het misschien, maar de beveiliging tijdens het laden is niet gegarandeerd.

Controleer verder de staat van de lader zelf. Een lader met een beschadigd snoer, gesmolten plek of rammelend binnenwerk vervang je. Dat ding hangt straks uren onbewaakt aan het net.

De juiste plek en ondergrond

Waar je laadt, maakt meer uit dan de meeste mensen denken. Houd deze punten aan:

• Onbrandbare, harde ondergrond: een tegelvloer, betonvloer of metalen werkbank. Niet op de bank, het tapijt of een stapel dozen.
• Vrije ruimte rondom: een lader en accu worden warm tijdens het laden en moeten hun warmte kwijt kunnen. Leg er niets overheen en prop de lader niet in een dichte kast.
• Weg van brandbaar materiaal: geen jerrycan, spuitbussen, poetsdoeken of zaagsel in de directe omgeving.
• Droog en gematigd van temperatuur: niet in de vrieskou en niet in de volle zon. Veel laders weigeren terecht een accu die te koud of te warm is.

Een koude accu uit de bus laat je eerst op temperatuur komen voordat je hem aan de lader hangt. Laden onder het vriespunt beschadigt de cellen blijvend, ook al merk je er direct niets van.

Niet onbeheerd en niet eeuwig

Laad bij voorkeur als je in de buurt bent. 's Nachts laden terwijl iedereen slaapt, of laden in een afgesloten bus terwijl jij op de klus staat, is vragen om een scenario waarin niemand kan ingrijpen. Moderne laders schakelen netjes af als de accu vol is, maar een rookmelder in de ruimte waar je laadt is een kleine moeite en een verstandige achtervang.

Haal een volle accu ook gewoon van de lader af. Permanent aan de lader laten hangen is voor de meeste accu's niet direct gevaarlijk, maar het levert niets op en elke onnodige uurtjes-aan-het-net-situatie is er één. Wie meerdere accu's in roulatie heeft, geeft de volle exemplaren een vaste plek, bijvoorbeeld in een wandhouder uit de collectie accuhouders, zodat je in één oogopslag ziet wat vol en wat leeg is.

Beschadigde accu's: apart zetten en inleveren

Een accu die gevallen is, opgezwollen is, ongewoon warm wordt of naar chemie ruikt, laad je niet meer op. Zet zo'n exemplaar apart op een onbrandbare plek, het liefst buiten of in een metalen kist, en lever hem in bij een inzamelpunt voor batterijen of de milieustraat. Plak de contacten af met tape voordat je hem wegbrengt, zodat er onderweg geen kortsluiting kan ontstaan. Doorladen met een beschadigde accu is de meest voorkomende oorzaak van accubranden, en het is de fout die je het makkelijkst voorkomt.

Veilig laden is uiteindelijk een kwestie van routine: originele lader, harde ondergrond, ruimte eromheen, toezicht in de buurt en beschadigde accu's direct uit de roulatie. Vijf gewoontes die samen een paar seconden per dag kosten en waarmee je het echte risico van li-ion vrijwel volledig wegneemt.