Gaskachel, elektrische kachel of infrarood in de werkplaats

Half november is het in je schuur nog geen acht graden en houd je het na een uur voor gezien. Een kachel dus, en dan blijkt de keuze uit drie richtingen te bestaan waarvan de omschrijvingen vooral over vermogen en vierkante meters gaan. Wat daar niet bij staat, is dat jouw ruimte geen huiskamer is. Er hangt houtstof in de lucht, er staat een fles kwastenreiniger op het schap, er ligt een spuitbus lak in de la en er staan machines die je niet in condens wilt terugvinden. Op precies die punten lopen de drie types uiteen.

Gaskachel: veel warmte, en een liter water erbij

Een gaskachel op een fles geeft snel veel warmte en heeft geen aansluiting nodig, en dat is de reden dat je hem in zoveel schuren ziet. Er zitten drie kanttekeningen aan, en die zijn geen detail.

Ten eerste komt bij verbranding water vrij. Een onafgevoerde brander brengt per kilo gas ruim een liter water als damp in je ruimte, en dat slaat neer op alles wat kouder is dan de lucht. Precies dat gietijzeren zaagblad en die stalen bankschroef dus. Je verwarmt je werkplaats en bevochtigt hem tegelijk.

Ten tweede is het open vuur. Fijn houtstof dat je opjaagt met een compressor of een bezem, damp van thinner en het gas uit een spuitbus horen niet bij een vlam in de buurt. Stook nooit terwijl je schuurt, spuit of met vluchtige middelen werkt.

Ten derde vraagt verbranding zuurstof en levert het koolmonoxide op als de verbranding niet schoon is. Ventileren is dus verplicht, en dat kost een deel van de warmte die je net gemaakt hebt. Kies een model met een zuurstoftekortbeveiliging en hang een koolmonoxidemelder op.

Elektrisch: droog, maar let op de ventilator

Elektrische verwarming brengt geen water in de ruimte en geen vlam. Dat maakt het voor een werkplaats meteen een stuk logischer. Binnen die groep zit wel verschil.

• Een ventilatorkachel wordt snel warm en verspreidt de warmte goed, maar hij blaast ook alles op wat op je werkbank ligt. Bovendien komt stof op het gloeiende element terecht, en dat ruik je.
• Een convector of oliegevulde radiator werkt zonder ventilator. Rustiger en stiller, maar traag in een grote ruimte.
• Het vermogen is begrensd door je groep. Ongeveer 3600 watt is het totaal van een groep van 16 ampère, en daar moeten je machines ook nog bij.

Infrarood: het verwarmt jou, niet je gereedschap

Een infraroodpaneel of straler verwarmt geen lucht maar oppervlakken waar de straling op valt. Ga je ervoor staan, dan voel je binnen tien seconden warmte, en zet je hem uit, dan is het meteen weg. Voor een vaste werkplek waar je een uur of twee staat, is dat efficiënt: je stookt niet de hele garage voor twee vierkante meter werkbank.

De keerzijde volgt uit hetzelfde principe. Je rug is koud zodra je je omdraait, en alles wat buiten de bundel ligt blijft op de oude temperatuur. Je machines, je werkstuk, je lijm en je kit worden dus niet warm. Ga je lijmen, kitten of lakken, dan is dat een probleem, want die middelen reageren op de temperatuur van het materiaal en niet op hoe warm jouw handen aanvoelen.

Kiezen op wat je die avond doet

Sta je kort en op een vaste plek te zagen, boren of schuren, dan is infrarood boven de werkbank een logische keus: je stookt weinig en er komt geen vlam en geen vocht bij kijken. Werk je een hele dag door en moet het materiaal ook op temperatuur komen, dan wil je de lucht verwarmen en is elektrisch zonder ventilator de rustigste oplossing. Een gaskachel is verdedigbaar in een grote, goed geventileerde ruimte waar je niet met stof en dampen werkt, maar in een dichte schuur vol houtstof valt hij af.

Wat je ook kiest: houd de vloer rond het apparaat leeg en zet er geen accu's voor. Lithiumaccu's hebben aan een warme werkplaats genoeg en horen niet in een stralingsbundel of pal naast een brander. Hang ze op afstand aan de wand in accuhouders, dan liggen ze niet meer op de plek waar jij net een kachel neerzette.