Opklapbaar werkblad tegen de wand: wanneer dat werkt

In een garage waar ook een auto in staat, is een vaste werkbank van 60 bij 180 centimeter vaak precies wat er niet meer bij kan. Een blad dat je omhoog klapt als je klaar bent, lost dat op papier op. Of het in de praktijk bevalt, hangt af van twee dingen die je vooraf moet bepalen: wat de muur aankan en wat voor werk je erop wilt doen. Dat tweede wordt meestal vergeten en zorgt voor de teleurstelling.

De muur draagt alles, ook de hefboom

Bij een gewone bank gaat de belasting recht naar de vloer. Bij een klapblad gaat alles de wand in, en niet alleen het gewicht. Een blad van 60 centimeter diep met 30 kilo aan werkstuk erop levert bij de bovenste bevestiging een flinke trekkracht op, omdat de last op afstand van de wand staat. Hoe dieper het blad, hoe groter dat effect.

Dat betekent in de praktijk: geen losse pluggen in een gipsplaatwand. Schroef een horizontale draagregel van bijvoorbeeld 45 bij 95 millimeter over de volle breedte vast, en zet die vast in meerdere stijlen of, bij steen en beton, met ankers op meerdere punten. De regel verdeelt de last en geeft je bovendien een rechte lijn om het scharnier op te monteren. Boor bij metselwerk in de steen en niet in de voeg.

De scharnierlijn bepaalt wat je kunt doen

Een klapblad kan een duwkracht recht naar beneden prima aan, want die gaat via de schoren of klapsteunen de wand in. Een kracht die evenwijdig aan de wand duwt of trekt, is een ander verhaal, want daar staat weinig tegenover. Vandaar dat je op een klapblad prima kunt schroeven en monteren, maar dat een handzaag het blad laat veren en een schaaf hem laat opwippen.

Wat wel en niet gaat, op een rij:

• Goed: monteren, schroeven, solderen, elektronica, lijmen van kleine delen, aftekenen en inpakken.
• Redelijk: schuren van kleine delen, zagen met een accucirkelzaag op een onderlegger, mits het blad met schoren tot op de vloer wordt ondersteund.
• Niet: hameren en drijven, lange delen schaven, en een bankschroef waar je met een pijp aan gaat hangen.

Wil je dat laatste toch, geef het blad dan een of twee klappoten die tot op de vloer staan. Dan hoeft de wand alleen het gewicht te dragen en gaat de werkkracht rechtstreeks de vloer in.

Diepte, dikte en hoogte

Een diepte tussen 45 en 60 centimeter werkt in de meeste garages. Dieper geeft meer werkruimte maar ook een grotere hefboom op de wand, en het blad wordt zwaar om op te tillen. Voor de plaat zelf is multiplex van 18 millimeter met een omkaderend frame prima; zonder frame ga je richting 27 millimeter, en dan begint het gewicht mee te tellen bij het klappen.

De hoogte bepaal je net als bij een vaste bank: rond polshoogte voor algemeen werk, iets lager als je vooral kracht zet. Meet en teken de scharnierlijn met een lange waterpas af, want een klapblad dat scheef hangt merk je bij elk rond voorwerp dat je erop legt. Opgeklapt neemt het geheel meestal 8 tot 12 centimeter van de wanddiepte in, inclusief de schoren.

De wand eronder blijft bruikbaar

Het aardige aan een klapblad is dat de wand vrijkomt zodra het blad omhoog staat. Alleen: die wand is precies waar het blad tegenaan komt. Teken daarom met potlood de zone af waar het opgeklapte blad staat en houd die strook helemaal leeg. Alles wat je erbuiten hangt, blijft bereikbaar, ook als het blad omhoog staat.

De stroken links en rechts van het blad en de wand erboven zijn de plekken waar je machines en accu's kwijt kunt. Houders die met twee schroeven vastzitten en waar de machine in klikt, nemen weinig diepte in en houden je blad leeg voor het werk. Welke bij jouw merk passen, zie je in de keuzehulp, en het complete overzicht staat bij de gereedschaphouders.

Twijfel je nog tussen klapbaar en vast: leg een plaat op twee schragen op de plek waar het klapblad zou komen en werk daar twee weken op. Merk je dat je hem elke keer aan de kant wilt hebben, dan is klapbaar de juiste keuze. Blijft de plaat gewoon staan omdat er altijd wat op ligt, dan wordt het klapblad ook nooit opgeklapt en kun je beter een smalle vaste bank van 45 centimeter diep maken.