Een kraan vervangen: stap voor stap

Een kraan vervangen is zo'n klus die intimiderend lijkt maar in de praktijk verrassend goed te doen is. Je hebt geen speciale kennis nodig, wel een uurtje tijd, een paar stukken gereedschap en de discipline om eerst het water af te sluiten en na afloop echt op lekkage te controleren. Hieronder het stappenplan voor de meest voorkomende situatie: een eengreepsmengkraan op een keukenblok of wastafel.

Voorbereiding: dit heb je nodig

• De nieuwe kraan, compleet met flexibele aansluitslangen en bevestigingsmateriaal.
• Een bahco of steeksleutelset en een waterpomptang.
• Een pijpsleutel of speciale kraansleutel voor de moer onder het blad, want daar is weinig ruimte.
• Een emmer of bak en een oude handdoek.
• Eventueel teflontape voor schroefdraadverbindingen zonder rubberring.

Kijk voor je begint even onder het aanrecht: zitten er hoekstopkraantjes op de waterleidingen? Dan kun je straks lokaal afsluiten. Zo niet, dan moet de hoofdkraan dicht en is het meteen het moment om te overwegen hoekstopkranen te laten plaatsen, dat maakt elke volgende klus makkelijker.

Stap 1 en 2: water af en oude kraan los

Draai de hoekstopkraantjes dicht, of anders de hoofdkraan (meestal bij de watermeter). Zet de oude kraan open om de druk van de leiding te halen en het laatste water weg te laten lopen. Zet de emmer onder de aansluitingen en houd de handdoek klaar.

Draai daarna de twee flexibele slangen of knelkoppelingen onder het blad los met de bahco. Er komt altijd nog wat water uit, dat is normaal. Vervolgens de bevestigingsmoer: de meeste kranen zitten met één moer en een hoefijzervormig plaatje aan de onderkant van het blad geklemd. Die moer zit vaak lastig bereikbaar en soms vastgeroest; een kraansleutel met lange steel scheelt hier gevloek. Is de moer los, dan til je de oude kraan van boven uit het blad. Maak meteen het gat en de rand schoon, daar zit vrijwel altijd oude kalk en vuil.

Stap 3: de nieuwe kraan monteren

Schroef eerst de flexibele slangen handvast in de nieuwe kraan, dat gaat boven het blad veel makkelijker dan eronder. Let op: handvast plus hooguit een kwartslag met de sleutel. De rubberen afdichting doet het werk, niet brute kracht, en het messing van de kraan is zachter dan je denkt.

Voer de slangen door het gat, zet de kraan met de bijgeleverde ring of rubber op zijn plek en draai onder het blad de bevestigingsmoer aan. Controleer boven of de kraan recht staat voordat je definitief vastzet. Sluit dan de slangen aan op de hoekstopkranen: warm links, koud rechts is de standaard. De meeste flexslangen hebben een rubberring in de wartel en hebben dus geen teflontape nodig; tape gebruik je alleen op metaal-op-metaal schroefdraad.

Stap 4: de lekcheck die je niet overslaat

Draai de hoekstopkranen langzaam open terwijl de kraan zelf dicht is, en voel en kijk bij elke verbinding. Droog? Zet dan de kraan open en laat hem even doorlopen; eerst sputtert er lucht uit, dat hoort. Er kan wat wit of grijs water uitkomen door lucht en montagevet, dat trekt weg.

Nu het belangrijkste: leg een droog stuk keukenpapier onder de aansluitingen en kijk na een kwartier en nog eens na een paar uur of het droog is gebleven. Kleine lekkages beginnen vaak als een druppel per minuut en die zie je niet in de eerste dertig seconden. Lekt een wartel toch, draai hem dan een fractie verder aan; blijft het lekken, dan zit de rubberring gedraaid of beschadigd en moet de verbinding opnieuw.

Draai bij een mengkraan met perlator (het zeefje op de uitloop) na een dag het zeefje even los en spoel het schoon, want montagevuil uit de leidingen verzamelt zich daar. Daarna is de klus echt af, en heb je er een vaardigheid bij die je bij elke wastafel, keuken en buitenkraan opnieuw gaat gebruiken.