Labels die blijven zitten in stof, vet en kou

Het label zat er strak op toen je het plakte. Een paar maanden later krult de hoek omhoog, hangt het aan één kant los of is de tekst verbleekt tot iets onleesbaars. In een werkplaats, schuur of bus hebben labels het zwaar: stof, vet, vocht, trillingen en flinke temperatuurwisselingen werken allemaal aan de lijmlaag. Dat je labels loslaten ligt meestal niet aan de printer, maar aan de ondergrond en het moment van plakken.

Waarom labels loslaten

Lijm hecht op een schoon, glad en droog oppervlak. In een werkplaats is bijna geen enkel oppervlak dat. Op machines zit een dun laagje handvet en stof, op kasten en planken ligt zaagsel, en in een onverwarmde ruimte kan er condens op het oppervlak staan zonder dat je het ziet. Plak je daaroverheen, dan hecht de lijm aan het vuil in plaats van aan het voorwerp, en dat vuil laat vroeg of laat los.

Kou doet er nog een schep bovenop. Lijm die bij lage temperatuur wordt aangebracht, vloeit slecht uit en hecht daardoor maar half. En elke keer dat de schuur opwarmt en weer afkoelt, zet het materiaal onder het label iets uit en krimpt het weer, terwijl het label dat tempo niet volgt. Zo werkt elke seizoenswisseling de hoekjes een stukje verder los.

De ondergrond bepaalt meer dan het label

Op gelakt hout en gladde plaatmaterialen blijft vrijwel elk fatsoenlijk label zitten, mits je eerst het stof wegneemt en het vlak ontvet met wat schoonmaakalcohol op een doek. Onbehandeld, ruw of zuigend materiaal is een ander verhaal: daar heeft lijm weinig om op te pakken. Lak of behandel zo'n vlak eerst, of schroef een klein plaatje vast en label dat.

Kunststof machinebehuizingen zijn de lastigste klant. Kies altijd het gladste vlak dat je kunt vinden en blijf weg van de rubberen grip, want daar komen weekmakers uit die lijm laten zweten. Op een gladde kunststof houder plakt een label overigens prima: wie zijn wand indeelt met gereedschaphouders, heeft daarmee meteen een strak vlak per machine om de naam op te zetten.

Ponsband, printlabel of papier

Papier met plakband eroverheen is een noodoplossing die er na een seizoen ook zo uitziet. Gelamineerde labels uit een labelprinter zijn de werkpaarden: de tekst zit onder een beschermlaag en kan tegen vet, vocht en schoonmaken. Neem de variant met sterke lijm als de fabrikant die aanbiedt, want de standaardlijm is gemaakt voor kantooromstandigheden.

Ouderwetse ponsband, waarbij de letters in het plastic worden geperst, heeft één groot voordeel: de tekst kan niet vervagen, want hij zit in het materiaal zelf. Voor de smerigste plekken, zoals onderin de bus, is dat nog steeds een prima keuze. En voor alles wat tijdelijk is, gebruik je schilderstape met een watervaste stift, dan weet je zeker dat het er later ook weer af gaat.

Plakken in een onverwarmde ruimte

Plak labels als het kan bij milde temperatuur, dus niet op een vriesochtend in de schuur. Lukt dat niet, haal dan het voorwerp even naar binnen, plak daar, en druk het label een halve minuut stevig aan, want lijm hecht op druk. Geef de lijm daarna de tijd om te pakken voordat het voorwerp terug de kou of het vuil in gaat. Controleer ook of het oppervlak echt droog is: op condens plakken is dweilen met de kraan open.

Wil je weten of je aanpak deugt voordat je een hele wand vol print: plak één proeflabel op de slechtste plek die je hebt, bijvoorbeeld laag in de bus of op die ene machine die altijd vet is. Blijft dat label een maand netjes zitten, dan kun je de rest met een gerust hart doen. Laat het los, dan weet je dat je eerst naar de ondergrond moet kijken, niet naar een andere printer.