Meten welk gereedschap je echt gebruikt: de omgekeerde stickermethode

Vraag jezelf welke machines je echt gebruikt en je krijgt een gevoel, geen antwoord. De machine die je vorige week nog in handen had lijkt onmisbaar, en wat achterin de kast ligt tel je niet eens mee, want dat zie je letterlijk niet. Op dat gevoel richten mensen hele werkplaatsen in. Het kan objectiever, zonder lijstjes bij te houden, met een methode die het tellen voor je doet.

Zo werkt de omgekeerde stickermethode

Het principe: markeer al je gereedschap op een manier die vanzelf verdwijnt bij gebruik. Plak op elke machine en elk stuk handgereedschap een klein stickertje, of hang alles omgekeerd terug op zijn plek, met de greep de andere kant op dan je hem zou pakken. Gebruik je iets, dan haal je de sticker eraf of zet je het gewoon normaal terug. Meer regels zijn er niet.

Daarna doe je het belangrijkste van de hele methode: niets. Je werkt zoals je altijd werkt en houdt niets bij. De meting loopt vanzelf, want alles wat je aanraakt registreert zichzelf door zijn sticker te verliezen. Na afloop lees je het resultaat in één rondje af: wat nog een sticker draagt of nog omgekeerd hangt, is in de hele periode niet aangeraakt.

Drie maanden is de maat

Een week zegt niets, want dan meet je alleen de klus van die week. Drie maanden is lang genoeg om verschillende soorten werk voorbij te laten komen en kort genoeg om het vol te houden. Kies wel een normale periode: drie maanden waarin een verbouwing valt of juist een vakantie van zes weken geven een vertekend beeld.

Houd bij de uitslag rekening met seizoenswerk. Wat in de zomermeting blijft liggen, kan in de winter alsnog nodig zijn. Twijfel je bij een specifiek stuk gereedschap om die reden, geef het dan een tweede ronde in het andere seizoen voordat je conclusies trekt.

Wat je met de uitslag doet

De stickerloze groep is je echte gereedschap. Die verdient de beste plekken: op grijphoogte, dicht bij de werkbank, vooraan in de bus. Wie na de meting zijn wand opnieuw indeelt, kan per veelgebruikte machine een eigen houder plannen via de samensteller, zodat de indeling voortaan klopt met het werkelijke gebruik in plaats van met het oude gevoel.

De groep met sticker splitst zich in tweeën. Een deel is terecht ongebruikt maar blijft: het brandblusgereedschap onder de spullen, zoals de machine die je alleen bij schade nodig hebt. Dat mag naar de randen en de hoge planken. De rest is de oogst van de meting: dingen die je bewaart uit gewoonte. Verkoop ze, geef ze weg, en haal in elk geval de accu van elke machine die bleef liggen, want een accu die maanden ongebruikt op een machine zit loopt langzaam leeg en gaat daar kapot aan.

De valkuilen

De grootste is valsspelen. Halverwege de meting een sticker weghalen omdat je die machine "echt wel gebruikt" maakt de hele meting waardeloos: als dat waar was, had de sticker vanzelf verdwenen. De tweede valkuil is te vroeg opruimen. Gooi na afloop niets meteen weg, maar zet de twijfelgevallen in een doos met de datum erop. Blijft de doos nog een paar maanden dicht, dan heb je je antwoord twee keer gekregen.

De laatste valkuil is de meting nooit starten omdat het een heel project lijkt. Dat is het niet. Een velletje stickers en een kwartier plakken, dat is de hele investering. Plak ze vandaag, schrijf de einddatum over drie maanden in je telefoon, en laat je werkplaats de komende tijd zelf vertellen wat erin thuishoort.