Multitool: het meest onderschatte gereedschap

Vraag een groep klussers welke machine ze het minst gebruiken en de multitool staat vaak in het rijtje. Vraag een parketteur, keukenmonteur of restaurateur hetzelfde en je krijgt het omgekeerde antwoord: die pakken hem dagelijks. Het verschil zit niet in de machine maar in het kennen van de mogelijkheden. De oscillerende multitool doet dingen die geen enkele andere machine kan, en juist daarom verdient hij een betere reputatie.
Wat een multitool eigenlijk doet
Anders dan een zaag of slijper draait een multitool niet rond. Het blad trilt met een kleine slag heen en weer, duizenden keren per minuut. Daardoor snijdt het blad alleen waar je het tegen het materiaal drukt en grijpt het niet om zich heen. Dat maakt de machine geschikt voor plekken waar elke andere machine te grof, te groot of te gevaarlijk is: strak langs een plint, in een hoek, midden in een dichte wand.
Invalzagen: de paradepaardjes
De bekendste truc is de invalzaagsnede: je zet het blad midden op een vlak en zakt er recht in, zonder voorboorgat en zonder uitloop. Denk aan:
- Een sparing voor een stopcontact of ventilatierooster in een gipswand of meubelpaneel.
- Een deurkozijn of plint op precies de juiste hoogte inkorten zodat laminaat of pvc eronder schuift. Leg een restje vloer als hoogtemal neer en zaag er vlak overheen.
- Een rotte plank uit een vloer of vlonder halen zonder de buurplanken te raken.
- Een spijker of schroef vlak langs het oppervlak doorzagen met een bimetalen blad.
Voor dit soort klussen bestond vroeger geen nette oplossing: het werd beitelen, wrikken of slopen. De multitool doet het in een minuut en het blijft strak.
Kit en lijmranden verwijderen
Met een kitmes of een stijf schraapblad haal je oude kitranden uit douche en keuken vele malen sneller weg dan met een handkrabber, en zonder de tegels te beschadigen. Hetzelfde blad haalt lijmresten van een dekvloer, oude vloerbedekkinglijm van beton en verfranden van kozijnen. Rustig aan met de aandrukkracht, het blad doet het werk. Dit is het soort klus waarvoor je de machine er ook voor vijf minuten bij pakt, mits hij een vaste, snel bereikbare plek heeft in plaats van onderin een krat; een wandhouder uit de gereedschaphouders lost dat op.
Schuren waar je schuurmachine niet komt
Met de driehoekige schuurzool kom je in hoeken van kozijnen, tussen spijlen van een trapleuning en in sponningen. Een excenterschuurmachine blijft daar centimeters vandaan. Voor grote vlakken is de multitool te langzaam, maar voor het laatste stukje afwerking waar het oog juist op valt, is hij precies goed. Koop schuurbladen in een paar korrels en werk van grof naar fijn, net als bij gewoon schuren.
Waar je op let bij aanschaf en gebruik
Een paar praktische punten die het verschil maken tussen frustratie en plezier:
- Snelwissel zonder gereedschap. Je wisselt bij een multitool vaak van blad. Een kliksysteem scheelt elke keer een inbussleutel zoeken. De grote merken, van Bosch blauw tot Makita, Festool, DeWalt en Milwaukee, hebben dit op hun huidige machines.
- Let op de bladopname. De meeste bladen met Starlock-opname passen op de meeste machines, maar controleer het even voor je een setje koopt.
- Koop bladen per toepassing. Een houtblad, een bimetalen blad voor hout met spijkers, een kitmes en een schuurzool dekken negentig procent van de klussen.
- Werk met beleid. Hard duwen maakt het blad heet en bot. Licht aandrukken en de trilling laten snijden gaat sneller en de bladen gaan langer mee.
- Draag gehoorbescherming. Het hoge zoemgeluid van een multitool is vermoeiender dan je denkt, zeker bij langere schuurklussen.
Wie de multitool eenmaal op grijpafstand heeft hangen en drie of vier goede bladen in huis heeft, gaat hem vanzelf vaker pakken. Niet als vervanger van de cirkelzaag of schuurmachine, maar voor al die klussen waar precisie op een lastige plek gevraagd wordt. Precies daar is deze machine de beste keuze die er bestaat.