Stroom naar een vrijstaande schuur: waarom een haspel geen oplossing is

Er ligt een oranje snoer van het keukenraam naar de schuur, en het ligt er inmiddels de tweede winter. Het werkt, zolang je er geen zware machine aan hangt. Zodra je de afkortzaag aansluit merk je dat hij trager op toeren komt, en na een halfuur voelt de haspel lauw aan. Dat zijn geen toevalligheden, dat is natuurkunde die je met een langere kabel niet wegkrijgt.

Wat je onderweg kwijtraakt

Elke meter koperdraad heeft weerstand, en die weerstand kost spanning zodra er stroom door loopt. Bij een haspel van 50 meter met aders van 1,5 vierkante millimeter en een machine die 10 ampere trekt, loopt het verlies op tot rond de tien volt. Je machine krijgt dan geen 230 volt maar iets boven de 220. Een lamp merkt dat nauwelijks, een motor wel: die compenseert het lagere voltage met meer stroom, wordt warmer en levert minder koppel. Bij het opstarten is het effect het grootst, want daar is de stroom het hoogst.

Verdubbel je de lengte, dan verdubbel je het verlies. Twee haspels achter elkaar is dus geen slimme oplossing, ook al past de stekker. Aders van 2,5 vierkante millimeter halveren het verlies ruwweg ten opzichte van 1,5, en dat is de reden dat een goede werkhaspel dikker en zwaarder is dan een goedkope.

Een opgerolde haspel is een verwarmingselement

Op het label van een haspel staan twee waardes: één voor volledig afgerold en één voor opgerold. Die verschillen flink, en dat is geen slag om de arm van de fabrikant. Opgerold kan de warmte die in het koper ontstaat nergens heen, want de windingen verwarmen elkaar. De kunststof isolatie wordt zacht, en in het slechtste geval smelt de trommel. Veel haspels hebben een thermische beveiliging, maar daar wil je niet op leunen.

De regel is simpel: rol een haspel altijd helemaal af, ook als je maar drie meter nodig hebt. Ligt het opgerolde deel in de weg, leg dan een lus in een grote bocht op de grond in plaats van hem half op de trommel te laten.

Tijdelijk wordt vanzelf permanent

Het echte probleem met een snoer naar een bijgebouw is niet de eerste week, maar de derde maand. Het snoer loopt over een pad waar je overheen stapt, wordt in een deur geklemd, ligt in het gras waar de maaier komt en verhardt door zon en vorst. De schuur heeft ondertussen geen eigen aardlek, geen eigen groep en geen schakelaar bij de deur. Wil je binnen het licht uitdoen, dan trek je de stekker eruit en gaat ook je vriezer uit.

Daar komt een praktisch bezwaar bij: elk apparaat in de schuur hangt aan dezelfde beveiliging als de rest van het huis. Klapt er buiten iets uit, dan zit je binnen ook in het donker. Daar maakt een eigen voeding een einde aan.

Wat een vaste voeding inhoudt

Een permanente aansluiting naar een bijgebouw is een grondkabel die onder spitdiepte ligt, in een beschermbuis, met de aderdikte afgestemd op de lengte en op de zwaarste belasting die je er ooit aan hangt. In de schuur komt een kleine verdeler met een eigen aardlek en eigen automaten. De aarding van een bijgebouw vraagt aandacht die je niet uit een handleiding haalt, dus dit is werk voor een installateur.

Laat hem rekenen op wat je over vijf jaar wilt draaien, niet op de boormachine van vandaag. Het verschil in kabelprijs valt weg tegen het opnieuw openleggen van de tuin. Geef daarom bij de opdracht door of er ooit een zaagtafel, een compressor of verwarming bij komt.

Zolang die kabel er nog niet ligt

Accugereedschap is in deze situatie meer dan een noodgreep. Je laadt binnen, je werkt buiten, en de schuur hoeft alleen licht en een enkele lader te voeden. Dat past ruim binnen wat een afgerolde haspel aankan. Wie met een set accu's werkt, houdt overzicht door ze aan de wand te hangen naast de werkplek, bijvoorbeeld met accuhouders die met twee schroeven vastzitten en waar de accu in klikt.

Meet ondertussen twee dingen op zodat je een offerte kunt vergelijken: de werkelijke kabellengte langs de route die de kabel gaat lopen, inclusief de bochten en het stuk omhoog aan beide kanten, en het opgenomen vermogen van de zwaarste machine die je in de schuur wilt gebruiken. Met die twee getallen op papier is het gesprek met een installateur in vijf minuten klaar.