Vocht uit de betonvloer: waarom roest onderin begint

Het valt pas op als je een keer echt opruimt. De schroevendraaiers in het rek boven de werkbank zien er nog uit als nieuw, terwijl de reservebitjes in het bakje onder de bank vol vlekken zitten. De kist die al twee jaar in de hoek op de vloer staat, heeft aan de onderkant roestrandjes en het karton eronder is bruin en slap. Dezelfde ruimte, dezelfde lucht, en toch een duidelijk verschil in hoogte. Dat is geen toeval, het is de vloer.

Beton laat vocht door

Onder een garagevloer of een schuurvloer zit grond, en grond is vrijwel altijd vochtig. In nieuwbouw ligt er een folie of een andere waterkerende laag tussen, maar in veel oudere garages, aanbouwen en zelfgestorte schuurvloeren zit die er niet. Beton is poreus: het vocht kruipt door de capillairen omhoog en verdampt aan het oppervlak. Dat gaat langzaam, het valt met het blote oog niet op, en het houdt nooit op. Je vloer voert dus dag en nacht water aan de lucht in je werkplaats toe.

Een gladde coating of een verflaag verandert daar minder aan dan je hoopt. Die vertraagt de verdamping, maar duwt het vocht ook zijwaarts en naar zwakke plekken. Laat een coating los in schilfers, dan is dat vaak precies dit: er stond vochtdruk van onderaf op.

De onderste laag is ook de koudste

Bij dat vocht komt een tweede effect. Een betonvloer op zand houdt de temperatuur van de bodem vast en volgt de lucht traag. In het voorjaar en het najaar is die vloer daardoor koeler dan de lucht erboven. Koude lucht zakt bovendien vanzelf naar beneden. In de onderste dertig centimeter van je werkplaats staat dus koudere en vochtigere lucht dan op ooghoogte.

Een stalen gereedschapskist op zo'n vloer neemt die temperatuur over. Zodra er warmere lucht binnenkomt, bijvoorbeeld als je op een zachte dag de deur openzet, slaat het vocht neer op het koudste wat er staat. Dat is niet de wand en niet je machine aan de muur, dat is de bodem van die kist. Zo krijg je condens aan de binnenkant van een gesloten kist die je nooit open hebt gehad.

Wat niet direct op beton hoort

• Kartonnen dozen met schroeven, pluggen of bits. Karton zuigt vocht uit de vloer en geeft het door aan de inhoud.
• Gereedschapskisten en koffers, zeker met blank metaal erin.
• Zakken cement en gips. Die trekken vocht en worden hard van onderaf.
• Houten kasten met de poten of de onderregel plat op de vloer. Het hout zuigt op en de onderste plank gaat het eerst.
• Accu's. Die roesten niet, maar condens op de contacten en in de behuizing is niets waard.

Hoogte en luchtruimte zijn de oplossing

De remedie is saai en werkt goed: zorg dat er lucht onder alles kan. Zet kasten op stelpoten of op een balkje van vier centimeter, laat onder een gesloten kast bewust ruimte in plaats van hem tot de vloer af te timmeren, en zet niets langdurig los in een hoek waar geen lucht langskomt. Waar je een houten vloer of montageplaat op beton legt, hoort er folie onder en ruimte omheen, anders sluit je het vocht juist op.

Alles wat je aan de wand kunt hangen, staat sowieso in betere lucht. Machines in gereedschaphouders en accu's in accuhouders hangen op werkhoogte, met lucht rondom en zonder contact met koud beton. Bijkomend voordeel: je ziet in één oogopslag of er iets aanslaat, in plaats van het pas over een jaar te merken.

Wil je zekerheid over je eigen vloer, doe dan de folietest. Tape een stuk stevig plastic van ongeveer 50 bij 50 centimeter rondom volledig dicht op een schoon stuk beton en laat het twee dagen liggen. Zit er daarna condens aan de onderkant of is het beton eronder donker geworden, dan komt het vocht door de vloer. Dan weet je dat afdrogen en oliën symptoombestrijding is, en dat hoogte en ventilatie je echte winst opleveren.