Werkplaats verwarmen: wat kost een avond stoken

Het is zaterdagavond, je wilt twee uur aan een kast werken en in de garage is het zes graden. De kachel staat er, maar je zet hem toch niet aan, want ergens in je achterhoofd zit het idee dat zo'n ding je energienota opblaast. Dat idee is deels terecht en deels bijgeloof, en het verschil zit hem in twee getallen die je gewoon zelf kunt opzoeken: het vermogen op het typeplaatje en het aantal uren dat je stookt.

Vermogen maal uren, meer is het niet

Elektrische verwarming is eerlijk in zijn rekenwerk. Alle stroom die erin gaat, komt er als warmte uit. Een kachel van 2000 watt gebruikt in een uur 2 kWh. Draait hij vier uur onafgebroken, dan is dat 8 kWh. Zoek het tarief per kWh op je jaarnota, vermenigvuldig, en je hebt de prijs van je avond. Voor gas werkt het net zo: staat er 4 kW op de brander, dan verstook je in vier uur voluit 16 kWh aan energie, en de prijs daarvan haal je uit de inhoud en de kosten van je fles of je gasnota.

Twee dingen die je bij dat sommetje vaak vergeet. Een thermostaat zorgt ervoor dat een kachel niet de hele tijd op vol vermogen draait, dus die vier uur zijn zelden vier volle uren. En een ruimte die je op 18 graden wilt houden terwijl het buiten 2 is, kost meer dan dezelfde ruimte op 14 graden. Elke graad die je hoger wilt, kost de hele avond geld.

Opwarmen en warm houden zijn twee posten

De lucht in je werkplaats is zo op temperatuur. Dat is het gemakkelijke deel en het gaat sneller dan mensen verwachten. Wat traag gaat, is de rest: de vloer, de wanden, de werkbank en al het metaal dat er staat. Die massa trekt de warmte uren lang uit de lucht, en zolang dat gebeurt voelt de ruimte kil terwijl de thermometer al iets anders zegt.

Daarna begint de tweede post: warm houden. Dat is puur het verlies door wanden, dak, deur en kieren. In een ongeïsoleerde garage met een kanteldeur is dat verlies fors, en het gaat door zolang de kachel aanstaat. Voor korte sessies betekent dit dat je vooral betaalt om de massa op te warmen, en dat je die warmte bij het weggaan gewoon achterlaat. Voor wie er twee avonden per week staat, is een half uur voorstoken via een tijdschakelaar daarom vaak zinniger dan de kachel de hele dag laag laten branden.

Waarom een grote kachel niet duurder hoeft te zijn

Een hardnekkige misvatting is dat een kachel van 3000 watt meer kost dan een van 1500 watt. Wat de energie bepaalt, is niet het vermogen maar het warmteverlies van je ruimte plus de massa die je opwarmt. De grote kachel bereikt de ingestelde temperatuur sneller en schakelt daarna af en aan. De kleine haalt hem in een tochtige garage misschien nooit en draait dus de hele avond voluit. Aan het eind van de avond kunnen ze op dezelfde kilowattuur uitkomen, met het verschil dat je bij de eerste warm zat en bij de tweede in je jas.

De grens zit in je elektra, niet in je portemonnee. Een groep van 16 ampère levert ongeveer 3600 watt in totaal. Een kachel van 3000 watt plus een bouwstofzuiger op dezelfde groep is dus vragen om een automaat die eruit klapt, precies op het moment dat je aan het zagen bent.

Waar je winst het snelst zit

Kieren dichten kost weinig en werkt meteen. Een tochtstrip langs een kanteldeur, een borstel onder de zijdeur en isolatie in het paneel van een dunne deur schelen elke avond opnieuw. Verwarm daarnaast liever jezelf en je werkplek dan de hele ruimte: een kachel bij de werkbank in plaats van in de verste hoek doet meer voor je handen dan twee graden extra in de hele garage.

Nog een detail dat je merkt zodra je begint te stoken: warme lucht verzamelt zich bovenin. Gereedschap dat aan de wand hangt in gereedschaphouders zit in die warmere laag en voelt binnen een half uur hanteerbaar aan, terwijl een kist op de vloer nog uren koud blijft. Noteer een paar avonden lang je starttemperatuur, je eindtemperatuur en de draaitijd, en je weet daarna precies wat een avond bij jou kost.