Accu gevallen of geraakt: nog gebruiken of niet
Een accu die van de steiger valt, maakt een klap waar je even stil van bent. Je loopt naar beneden, raapt hem op, ziet niets bijzonders en klikt hem terug in de machine. Hij doet het gewoon. De vraag is of dat genoeg bewijs is, want de schade die een pack bij een val oploopt zit meestal niet aan de kant die je kunt zien.
Wat er van binnen gebeurt
In een accu zitten cellen in een houder, verbonden met dunne metalen strips, plus een printplaat die spanning en temperatuur bewaakt. Bij een harde klap kan er van alles gebeuren zonder dat het kunststof scheurt: een strip die inscheurt of half loslaat, een verbinding die breekt, een cel die een deuk krijgt in het dunne omhulsel, of een scheidingslaagje binnen in de cel dat beschadigd raakt.
Dat laatste is het vervelendste, want een inwendige kortsluiting hoeft niet meteen te ontstaan. Die kan zich in de dagen erna ontwikkelen, en vaak juist tijdens of vlak na het laden, als er stroom door de cel loopt. Een accu die het na de val nog gewoon doet, is dus geen bewijs dat er niets aan de hand is. Het is alleen bewijs dat er op dat moment nog niets misging.
De inspectie van vijf minuten
- Kijk naar scheuren, deuken en naden die openstaan, vooral op de hoek waar hij is geland.
- Zet hem op een vlakke tafel en kijk of hij wiebelt of ergens bol staat.
- Bekijk de contacten en de geleiders in de voet: verbogen lamellen, sporen van vonken, kunststof dat is uitgebroken.
- Klik hem in de machine en let op de klik. Loszitten of scheef instappen is een reden om te stoppen.
- Schud hem zachtjes bij je oor. Rammelen betekent dat er binnenin iets los is.
- Ruik eraan en voel of hij warm wordt terwijl hij niets doet.
Eén keer raak op deze lijst en het is klaar. Die accu gaat naar het inleverpunt en niet meer in een machine, hoe goed hij verder ook lijkt te werken.
De dag erna is belangrijker dan het moment zelf
Ziet en voelt alles goed, laad hem dan niet meteen. Leg hem 24 uur apart op een onbrandbare ondergrond, buiten of in een garage, uit de buurt van brandbaar spul en niet in de woning. Voel hem daarna aan. Kamertemperatuur, geen geur en geen vervorming is het signaal dat je verder mag.
De eerste laadbeurt daarna doe je onder toezicht, op een plek waar je erbij bent. Voel halverwege en aan het eind hoe warm hij wordt en vergelijk dat met een andere accu uit je set die net zo hard heeft gewerkt. Wordt hij duidelijk warmer dan de rest, dan heb je je antwoord.
Houd hem daarna nog een week of twee in de gaten op drie punten: de looptijd ten opzichte van vroeger, de warmte na zwaar werk en of de meter zich normaal gedraagt. Blijft alles gelijk, dan mag hij terug in de gewone dienst.
De grens waarboven je niet meer twijfelt
- Elke bolling, scheur of open naad, hoe klein ook.
- Een val van hoogte op steen of beton met een duidelijke deuk in een hoek.
- Geraakt door iets zwaars, overreden of onder een last vandaan gekomen.
- Nat geworden of in het water gevallen, ook als hij daarna weer werkt.
- Warm worden zonder gebruik, een vreemde geur of laadgedrag dat afwijkt van de rest van je set.
- Een val terwijl hij op de lader zat of net vol was.
De afweging is simpeler dan hij lijkt. Een accu vertegenwoordigt een bedrag dat je kent. Een bus met gereedschap of een schuur aan je huis vertegenwoordigt een heel ander bedrag. Bij twijfel na een harde val is oprekken daarom geen zuinige keuze maar een dure.
Het meeste valwerk komt van dichtbij
Vallen van hoogte gebeurt op de steiger, maar de meeste klappen komen van veel lager: een accu die op de rand van de werkbank staat, op de wielkast in de bus of los op de bovenste plank tussen het gereedschap. Een accu die vastklikt kan niet vallen, en dat is precies waar accuhouders voor bedoeld zijn. Plak op een pack dat een klap heeft gehad de datum van de val op een stukje tape. Dan weet je over drie weken nog welke het was en of hij zich sindsdien anders is gaan gedragen.