Klopboormachine of boorhamer: wat heb je echt nodig

In de winkel staan ze naast elkaar en het prijsverschil is niet groot genoeg om de keuze voor je te maken. Beide machines boren in steen, beide maken herrie, en op de doos staat bij allebei iets over beton. Toch is er maar een van de twee die je pas nodig hebt als het werk zwaarder wordt, en welke dat is hangt niet af van hoe vaak je boort maar van waarin je boort.

Het zijn er eigenlijk drie

De verwarring begint bij de naam. Er zijn drie soorten machines die met slag boren, en ze worden alle drie wel eens klopboor genoemd.

• De accuschroefboormachine met klopstand. Prima voor een plug in een binnenmuur, maar de slag is bijzaak in een machine die daar niet voor gebouwd is.
• De echte klopboormachine, meestal met snoer, zwaarder, met een zijgreep, een diepteaanslag en twee versnellingen. Die is wel op steenwerk ontworpen en houdt het langer vol.
• De boorhamer met SDS opname, waarin een pneumatisch mechanisme de slag levert in plaats van jouw armen.

Het verschil tussen de eerste twee is dus vooral een kwestie van uithoudingsvermogen en gewicht. Het verschil tussen die twee en de derde is een ander principe.

Wat de slag met het materiaal doet

Een klopmechanisme werkt met twee geribbelde schijven die over elkaar heen springen als jij tegen de machine duwt. Dat geeft heel veel tikjes per minuut, maar elk tikje is licht en de energie ervan komt uit jouw lichaam. Steen breekt daar wel van, mits de steen zacht genoeg is en de korrel klein.

Een boorhamer werkt met een zuiger die via een luchtkussen een slagbout tegen de boor duwt. Veel minder slagen per minuut, maar elke slag draagt een veelvoud aan energie en die energie komt uit de machine. De boorpunt verbrijzelt het materiaal in plaats van het weg te schuren, en jij hoeft alleen te richten. In hard, korrelig materiaal is dat verschil absoluut: waar de klopboor blijft glijden, gaat de boorhamer door.

Waar de grenzen liggen

Praktisch komt het hierop neer. Een klopboormachine doet zijn werk in kalkzandsteen, gasbeton, zachte baksteen en gipsblokken, bij pluggaten tot ongeveer acht millimeter en niet veel dieper dan de dikte van een steen. Voor de standaard pluggen waarmee je kastjes, lampen en gordijnrails ophangt is dat ruim voldoende.

Zodra je in gewapend beton komt, in harde klinkers, in gaten vanaf een millimeter of tien, of in ankers die dieper de muur in moeten, ben je met een boorhamer aan het werk. Datzelfde geldt voor series gaten, waarbij het verschil in tempo per gat zich optelt tot een verschil in halve dagen. En zodra er hak- of breekwerk bij komt is de keuze al gemaakt, want een klopboormachine kan geen beitel aandrijven.

Kiezen op basis van je eigen werk

Loop je eigen situatie langs. Hang je een paar keer per jaar iets op in een binnenmuur van kalkzandsteen, dan is de klopstand op je accuschroefmachine genoeg. Werk je aan een verbouwing, moet je buitenmuren in of zet je constructie vast in een betonvloer, dan is een boorhamer geen luxe maar het gereedschap dat bij het werk hoort. Doe je dat eenmalig, dan is huren verstandiger dan de goedkoopste boorhamer kopen.

Ga je er toch een kopen, kies dan een boorhamer met een stand waarin de slag uitgeschakeld kan worden, zodat je hem met een wisselboorkop ook voor hout gebruikt. Let op het gewicht, want een zware machine boven je hoofd is na tien gaten geen prettige machine meer. En kijk of er een zijgreep en een diepteaanslag bij zitten, want bij ankers is een te diep gat net zo vervelend als een te ondiep gat.

Werk je snoerloos, houd dan rekening met het verbruik. Beton boren is het zwaarste wat je van een accu vraagt, dus zorg dat de tweede en derde niet in de bus liggen maar bij je aan de wand hangen, bijvoorbeeld in accuhouders naast je laadplek. Twijfel je nog tussen twee machines, boor dan eerst een proefgat in een onopvallend hoekje van de muur waar je aan het werk moet. De tijd die dat ene gat kost, vertelt je meer dan elk vergelijkingsschema.