Accu-onderhoud: fabels en feiten

Rond accu's zwerft een hoop wijsheid van twintig jaar geleden. Helemaal leeg laten lopen voor je hem laadt, nooit tussentijds bijladen, altijd vol wegleggen: adviezen die ooit ergens op sloegen, maar bij moderne lithium-ion accu's eerder schade doen dan goed. Tijd om de bekendste fabels langs de feiten te leggen.

Fabel: je moet een accu eerst helemaal leeg laten lopen

Dit advies stamt uit de tijd van nikkel-cadmium accu's, die last hadden van het geheugeneffect: wie ze steeds half leeg bijlaadde, zag de bruikbare capaciteit krimpen. Lithium-ion accu's, en dat zijn vrijwel alle huidige gereedschapsaccu's, hebben daar geen last van. Sterker nog, diep ontladen is juist een van de dingen die li-ion cellen het snelst slopen. Tussentijds bijladen is prima en zelfs wenselijk. Klik de accu aan de lader wanneer het jou uitkomt en vergeet het geheugeneffect.

Fabel: vol bewaren is het beste

Een accu die maanden vol geladen op de plank ligt, veroudert sneller dan een accu die halfvol ligt. Voor de opslag van accu's die je weken tot maanden niet gebruikt, is ongeveer half geladen de beste toestand, op een droge plek bij kamertemperatuur. Helemaal leeg wegleggen is de andere valkuil: een li-ion accu ontlaadt zichzelf langzaam verder en kan onder een kritische grens zakken waarna de lader hem weigert. Twee of drie keer per jaar even controleren en zo nodig bijladen is genoeg.

Fabel: aan de lader laten zitten kan geen kwaad

Moderne laders stoppen netjes als de accu vol is, dus van direct overladen is geen sprake. Toch is de lader geen bewaarplek. Sommige laders houden de accu op maximale spanning, en continu vol op temperatuur staan versnelt veroudering. Haal een volle accu er dus af en geef hem een vaste plek. Een houder aan de wand, bijvoorbeeld uit de collectie accuhouders, houdt geladen accu's zichtbaar en gescheiden van de lege, zodat je ook meteen ziet wat er klaar voor gebruik is.

Feit: temperatuur is de echte sluipmoordenaar

Waar de meeste fabels over laden gaan, zit de echte winst bij temperatuur. Drie regels die aantoonbaar verschil maken:

• Laad niet direct na zwaar gebruik. Een accu die heet uit de machine komt, laat je eerst afkoelen; warmte tijdens het laden is de snelste weg naar capaciteitsverlies.
• Laad niet bij vrieskou. Een bevroren accu laden beschadigt de cellen blijvend. Neem accu's in de winter mee naar binnen en laad ze op kamertemperatuur.
• Bewaar accu's niet in de zon of in een bloedhete bus. Boven de dertig graden gaat de veroudering merkbaar sneller, ook als de accu niets doet.

Feit: een beetje aandacht verlengt de levensduur echt

Naast laden en temperatuur is er nog een handvol gewoontes dat je accu's aantoonbaar langer laat meegaan. Houd de contacten schoon en droog; een vuil contact geeft overgangsweerstand en dus warmte. Laat een accu niet op de bodem van de bus of de betonvloer rondslingeren, want valschade zie je aan de buitenkant vaak niet, maar de cellen en de elektronica erin zijn er gevoelig voor. Wissel bij twee gelijke accu's netjes af in plaats van steeds dezelfde te pakken, dan slijten ze gelijkmatig.

En misschien de nuttigste gewoonte: gebruik de accu gewoon. Een accu die jaren ongebruikt ligt te wachten, gaat niet langer mee dan een accu die regelmatig werkt en netjes wordt geladen. Li-ion cellen verouderen ook op de plank. Koop dus geen stapel reserveaccu's voor ooit, maar het aantal dat je werkritme nodig heeft, en vervang ze pas als de looptijd echt terugloopt. Zo haal je uit elke accu de jaren die erin zitten, zonder rituelen die alleen voor de accu's van vroeger golden.