Je machine valt stil terwijl de accu niet leeg is

Je zit halverwege een gat in beton en de boorhamer houdt er zonder waarschuwing mee op. Je haalt de accu eruit, drukt op het knopje en er staan gewoon nog twee of drie balkjes. Even later loopt hij weer, tot je opnieuw doorzet. Dat is meestal geen kapotte machine en ook geen versleten accu, maar de beveiliging in het pack die precies doet waarvoor hij bedoeld is.
In elke accu zit een schakelaar die jij niet bedient
Onder de kap van een accupack zitten losse cellen en een printje dat ze bewaakt. Dat printje kijkt naar de spanning van elke cel apart, naar de stroom die eruit loopt en naar de temperatuur van het pack. Gaat een van die drie buiten de grenzen, dan verbreekt het de verbinding. Niet geleidelijk, maar in één keer, want een cel te ver leegtrekken of te warm laten worden is onherstelbaar. Dat je machine abrupt stopt in plaats van langzaam slapper te worden, is dus geen storing maar het ontwerp.
Waarom er dan nog balkjes staan
De meter op je accu meet de spanning op het moment dat je op het knopje drukt, dus in rust en zonder belasting. Zodra je de trekker indrukt zakt die spanning in, en hoe zwaarder het werk hoe dieper hij zakt. Bij een groot gat in beton, een gatzaag in hout of een slagmoersleutel op een vastgeroeste bout kan de spanning onder belasting even door de ondergrens gaan terwijl hij in rust nog netjes binnen de lijntjes blijft. Laat je los, dan veert hij terug en staan de balkjes er weer.
Drie dingen maken die dip dieper:
- Kou. Een koud pack heeft meer interne weerstand, dus dezelfde stroom kost meer spanning. Een accu die een nacht in de bus lag valt in de ochtend eerder terug dan hetzelfde pack om vier uur 's middags.
- Een klein pack op een zware machine. Een accu met weinig capaciteit moet dezelfde stroom uit minder cellen halen en zakt daardoor verder in.
- Leeftijd. Cellen met veel laadbeurten achter de rug hebben een hogere weerstand. Dezelfde klus die vorig jaar lukte, duwt de spanning nu net over de grens.
Het lampje dat knippert
Veel accu's melden met dezelfde lampjes dat de beveiliging heeft ingegrepen: alle lampjes tegelijk, of het onderste dat knippert. Wat het per merk precies betekent staat in de handleiding, maar het komt neer op te warm, te leeg of te veel stroom gevraagd. De aanpak is in alle gevallen gelijk. Machine uit, accu eruit en er weer in, want daarmee reset je de melding. Voelt het pack warm aan, laat het dan eerst afkoelen op een plek waar lucht omheen kan en zet het niet meteen op de lader, want laden terwijl hij warm is kost levensduur. Was het een leegmelding, dan is wisselen het enige dat helpt.
Wanneer het wel een defect is
De beveiliging hoort in te grijpen bij zwaar werk, niet bij gewoon werk. Ga twijfelen als:
- de machine al terugvalt bij schroeven of licht boren terwijl het pack net van de lader komt;
- het bij al je machines gebeurt, ook bij de lichtste;
- de accu na het uitvallen niet terugveert en direct leeg lijkt;
- hij warm wordt zonder dat je zwaar werk hebt gedaan;
- één pack uit je set zich anders gedraagt dan de andere bij dezelfde klus.
Vieze of ingedrukte contacten geven trouwens hetzelfde beeld. Kijk in de accuvoet en in de machine of alle contactveren schoon zijn en nog op hoogte staan voordat je concludeert dat er iets stuk is.
Wat je morgen anders doet
Verdeel het werk over je packs naar zwaarte: de grootste op de boorhamer, de cirkelzaag en het slagwerk, de kleine op schroeven en licht boren. Neem in de winter twee accu's mee naar binnen, dan begin je de dag met iets dat op kamertemperatuur is. En geef ze in de bus een vaste plek, bijvoorbeeld in een rij accuhouders naast de lader, zodat je in één blik ziet welke net gebruikt is en welke heeft staan afkoelen. Valt een machine daarna alsnog stil, dan weet je dat het niet aan de omstandigheden lag en heeft het zin om dat pack apart te testen.