Jaarwisseling: zet je gereedschap op orde voor het nieuwe jaar

De dagen tussen kerst en de eerste werkweek van januari zijn stille dagen. Klussen liggen stil, de bus staat op de oprit en de werkplaats wacht. Precies het moment voor iets waar je de rest van het jaar nooit aan toekomt: geen klus, maar de grote doorlichting van je gereedschap. Weten wat je hebt, wegdoen wat niet meer meedoet, en met een lijst het nieuwe jaar in.

Alles eruit: weten wat je hebt

Begin met leeghalen. Kisten, koffers, lades en de bus: alles op de werkbank of op een zeil op de vloer. Dat voelt overdreven, maar het is de enige manier om te zien wat je werkelijk bezit. Grote kans dat je dubbele exemplaren tegenkomt, drie aangebroken pakken schuurpapier en minstens één ding waarvan je vergeten was dat je het had. Noteer tijdens het uitpakken alvast wat je opvalt; die aantekeningen worden straks je boodschappenlijst.

Saneren: drie stapels en eerlijk blijven

Alles wat op tafel ligt, valt in drie stapels: houden, wegdoen, aanvullen. Dubbel gereedschap waarvan je altijd hetzelfde exemplaar pakt: het tweede mag weg, verkopen of weggeven. Verroeste boren, bits die niet meer grippen en die ene kapotte accu die al maanden rondzwerft: afvoeren, de accu naar het inleverpunt. Wees streng bij de twijfelgevallen; wat je in twee jaar niet hebt gebruikt, ga je in het derde jaar ook niet missen.

De onderhoudsbeurt: pak de vaste stappen erbij

Nu alles toch op tafel ligt, is dit vanzelf ook het moment voor de grote beurt van de houden-stapel. De concrete stappen, van schoonmaken tot wetten en slijpen, staan uitgewerkt in gereedschap schoonmaken en onderhouden, en voor aangetast staal is er het stappenplan in roest voorkomen en verwijderen. Werk die lijsten af en leg alles wat reparatie of vervanging nodig heeft apart; dat gaat mee naar de volgende stap.

De boodschappenlijst voor het nieuwe jaar

Van het saneren en keuren blijft een lijst over: wat op is, wat versleten is en wat je het afgelopen jaar drie keer hebt gemist. Maak daar een echte boodschappenlijst van, met typenummers en maten erbij, en bepaal per regel wat je er maximaal voor wilt betalen. Zo koop je in de januari-uitverkoop gericht in plaats van impulsief, en sta je in maart niet bij de bouwmarkt omdat het schuurpapier alweer op blijkt. Zet grote wensen, een machine die aan vervanging toe is bijvoorbeeld, onderaan met een maand erbij; dan spreid je de kosten over het jaar.

Terugleggen met een plan en een vaste jaarafspraak

Leg de houden-stapel niet terug waar hij lag, maar waar hij hoort: wat je wekelijks pakt vooraan en op ooghoogte, de rest hoger of in een kist. Wie wandruimte over heeft, geeft machines meteen een vaste plek; een gereedschapshouder in het merk van je machines is een kleine ingreep die rondslingeren voorgoed lastig maakt. Zet tot slot de hele ronde als terugkerende afspraak in je agenda, elk jaar dezelfde week. De eerste keer kost een dagdeel, elk jaar daarna minder, omdat je bijhoudt in plaats van inhaalt. Beste voornemens zijn er in soorten en maten; deze houdt zichzelf de rest van het jaar in stand.