Recht zagen zonder zaagtafel: 4 manieren

Een zaagtafel is fijn, maar lang niet iedereen heeft er ruimte of budget voor. Goed nieuws: voor de meeste klussen heb je hem ook niet nodig. Met een handcirkelzaag of decoupeerzaag en een van de vier methoden hieronder zaag je net zo strak. Het geheim zit niet in de machine, maar in de geleiding.

Manier 1: de geleiderail

De geleiderail is de netste oplossing. Je legt de rail op je afgetekende lijn, klemt hem vast en laat de zaag over de rail lopen. De zaag kan niet meer afwijken en de rubberen strip langs de rail voorkomt splinters aan de bovenkant. Festool bouwde zijn cirkelzagen rond dit systeem, maar ook Makita, Bosch en DeWalt leveren rails voor hun machines. Let bij aanschaf op de lengte: voor het aflengen van plaatmateriaal van 122 centimeter breed wil je een rail van minimaal 140 centimeter. Twee korte rails met een koppelstuk zijn handig voor lange zaagsneden, maar controleer de overgang altijd met een rei of rechte lat.

Manier 2: een zelfgemaakte zaagklos

Geen rail? Maak er zelf een. Schroef een kaarsrechte lat op een strook hardboard of dun multiplex, en zaag met je cirkelzaag langs de lat de overtollige rand van de strook af. De rand van je klos is nu exact de zaaglijn van jouw machine. Voortaan leg je die rand op je aftekenlijn, klemt de klos vast en zaagt erlangs. Kosten: een restje plaatmateriaal en een kwartier werk. Maak er meteen twee, een korte voor kopse sneden en een lange voor plaatmateriaal.

Manier 3: de speedsquare als aanslag

Voor korte, haakse sneden in balken en planken is een speedsquare sneller dan elke rail. Je haakt de vaste rand achter de plank, houdt de winkelhaak met je duim op zijn plek en laat de zaagvoet tijdens het zagen langs de opstaande rand glijden. Met een beetje oefening zaag je zo balkje na balkje haaks af, precies wat je wilt bij het maken van een frame of het inkorten van panlatten. Werkt ook op verstek van 45 graden, want die zijde heeft de speedsquare ook.

Manier 4: aftekenen en uit de losse hand

Soms moet het zonder hulpmiddelen. Dan valt of staat alles met de aftekening en je houding:

• Teken af met een scherp potlood of een kraspen langs een rechte lat, een dikke viltstiftlijn is al gauw twee millimeter onnauwkeurig.
• Zaag aan de afvalkant van de lijn, dan kun je altijd nog bijschaven.
• Kijk naar het aftekenpunt op de zaagvoet, niet naar het zaagblad.
• Sta stabiel en beweeg vanuit je benen mee, niet alleen vanuit je armen.
• Forceer niets: als de zaag wegloopt, stop dan, laat het blad tot stilstand komen en zet opnieuw aan.

Reken bij deze methode op een kleine afwijking en plan je werk zo dat de zichtzijde er geen last van heeft.

Welke manier kies je wanneer

Een simpele vuistregel. Plaatmateriaal en zichtwerk: geleiderail of zaagklos. Balken en latten haaks afkorten: speedsquare. Ruw werk waar een millimeter meer of minder niet uitmaakt: aftekenen en zagen. Wie vaak plaatmateriaal verwerkt, groeit vanzelf naar een rail toe, maar met een zelfgemaakte klos van een paar euro kom je verrassend ver. Belangrijker dan het hulpmiddel is de voorbereiding: een strakke aftekenlijn, het werkstuk goed ondersteund zodat de zaagsnede niet dichtknijpt, en klemmen zodat niets kan schuiven. Doe je dat consequent, dan mist niemand die zaagtafel.