Schroeven die loskomen door trillingen: dit helpt

Bij elke drempel tikt er iets in de laadruimte. Je pakt de schroevendraaier, en inderdaad: de schroeven van je schap of van een houder zitten los. Je trekt ze aan, en drie maanden later begint hetzelfde liedje. Dat betekent niet per se dat je slecht gemonteerd hebt. Een verbinding die de hele dag meetrilt vraagt nu eenmaal andere zorg dan een schroef in een muur die stilstaat.

Waarom een verbinding in een bus losloopt

Een bout houdt niet vast doordat de draad in de moer haakt, maar doordat hij is uitgerekt en de delen tegen elkaar klemt. Zolang die klemkracht er is, gebeurt er niets. In een rijdende bus wisselt de belasting duizenden keren per rit van richting. Bij elke stoot schuiven de delen een fractie ten opzichte van elkaar, en daarmee verdwijnt beetje bij beetje de rek uit de bout. Komt daar zetting bij, bijvoorbeeld hout dat indroogt of een laagje verf dat platgedrukt wordt, dan is de klemkracht sneller weg dan je denkt. Pas als die weg is, gaat de moer echt draaien. Dat is de reden dat aandraaien alleen het probleem niet oplost.

Zorg eerst dat er niets kan bewegen

Elk borgmiddel is een lapmiddel zolang de verbinding zelf speling heeft. Loop daarom eerst dit rijtje langs:

• Liggen de vlakken over de volle breedte tegen elkaar, of zit er een bolling of een naad tussen?
• Is het gat ruimer geboord dan nodig, zodat de bout kan schuiven voor hij klemt?
• Zit er een sluitring onder de kop en onder de moer, om de druk over plaatstaal of hout te verdelen?
• Trek je aan tegen materiaal dat na een paar weken indroogt, platligt of wegkruipt?

Een verbinding die vlak op elkaar staat en met een fatsoenlijke sluitring is aangetrokken, loopt al veel minder snel los.

Wat borgringen, borgmoeren en borgmiddel doen

De veerring, dat klassieke gespleten ringetje, doet bij echte trilling weinig. Hij vangt vooral zetting op, doordat hij een beetje meeveert.

Een getande borgring of een flensmoer met kartels bijt zich in het materiaal vast. Die werkt goed op plaatstaal en op harde ondergronden. Hij beschadigt wel de coating, dus in een bus zet je er lak of een druppel montagekit overheen tegen roest.

Een zelfborgende moer met nylon ring is de meest gebruikte oplossing voor bevestigingen die je later nog wilt kunnen demonteren. De ring klemt op de draad en houdt de moer op zijn plek, ook als de klemkracht terugloopt. Je kunt hem een paar keer hergebruiken, daarna wordt het effect merkbaar minder.

Vloeibare schroefdraadborging vult de ruimte tussen de draadgangen op en hardt daar uit. De middelsterke soort, meestal blauw, krijg je met handgereedschap weer los. De sterke soort heeft warmte nodig om los te komen, dus die gebruik je alleen waar je zeker weet dat het definitief is.

Haal de stoot eruit voor hij bij de schroef komt

Een deel van het probleem los je op nog voor de bevestiging aan de beurt is. Staat een kist of een schap rechtstreeks op plaatstaal, dan gaat elke klap van de wielen ongedempt door de verbinding heen. Een strip rubber, een reep vloerbedekking of een rubber onderlegring tussen de delen haalt daar de scherpte af. Gebruik geen dik rubber op plekken waar je hard moet aantrekken, want dan zakt de klemkracht juist weg. Hetzelfde principe geldt voor je lading: losse accu's die door de bus schuiven slaan tegen alles aan, terwijl een accu die in een van de accuhouders klikt niets meer te stoten heeft.

Of gewoon een vast rondje natrekken

De simpelste oplossing wordt het vaakst overgeslagen. Loop een paar keer per jaar met een sleutel en een schroevendraaier je hele inrichting langs en trek alles na. Je bent er een kwartier mee bezig. Koppel het aan iets wat je toch al doet, zoals de bandenwissel of de dag dat je de bus leeghaalt om schoon te maken.

Zet daarbij met een lakstift een streep over de kop van elke bout en door over het deel eronder. Bij het volgende rondje zie je in één oogopslag welke verbinding is verdraaid en welke je kunt overslaan. Staat dezelfde streep twee rondjes achter elkaar scheef, dan is het niet die bout die aandacht nodig heeft maar de constructie eromheen.