Afgebroken schroef verwijderen: vier manieren
Het gebeurt meestal op het slechtste moment. Je zet kracht, er klinkt een korte knak en de bit draait vrij rond. De kop is eruit gescheurd of de schroef is halverwege afgebroken, en de rest zit nog in het hout of het metaal. Vervelend, maar bijna altijd op te lossen. Begin met de methode die het minst kapotmaakt en ga pas een stap verder als die niet werkt.
Wat je vooral niet moet doen
Doorgaan met slaan of er nog een keer flink kracht op zetten maakt het probleem groter. Je duwt de rest van de schroef dieper, vervormt het materiaal eromheen en in metaal klemt hij daarna alleen maar vaster. Zet de machine weg, maak de plek schoon en kijk wat je precies voor je hebt. Steekt er nog iets uit, ligt de breuk gelijk met het oppervlak, of zit hij eronder? Dat bepaalt welke van de vier je pakt.
Methode 1: vastpakken en draaien
Steekt er nog een paar millimeter uit, dan is dit de snelste weg. Een waterpomptang kan het, een klemtang met vastzetbeugel is beter omdat je hem aanknijpt en daarna met twee handen kunt draaien. Draai langzaam linksom en trek niet, maar draai. Zit hij muurvast, laat dan bij metaal wat kruipolie een kwartier intrekken of verwarm het omliggende deel voorzichtig. In hout helpt het om er met een dun boortje een paar gaatjes omheen te zetten, zodat het hout minder klem om de schroef staat.
Methode 2: een gleuf zagen
Ligt de breuk vlak met het oppervlak, dan zaag je er zelf een nieuwe kop in. Met een dunne doorslijpschijf op een multitool of haakse slijper, of met een ijzerzaagblad in de hand, zaag je een gleuf over de volle doorsnede van de schroef. Maak hem diep genoeg, want een ondiepe gleuf breekt bij de eerste kracht uit. Pak dan een platte schroevendraaier die de gleuf helemaal vult, duw stevig in de lengterichting en draai rustig linksom. Werk je op iets dat in het zicht blijft, leg dan een dun plaatje of een strook tape naast de schroef zodat je niet in het materiaal zaagt.
Methode 3: uitboren met een linksdraaiende boor
Zit de schroef onder het oppervlak of is de gleuf uitgebroken, dan ga je boren. Tik eerst met een center een putje in het midden, anders loopt de boor weg langs de ronde breuk. Zet je machine op linksom, gebruik een linksdraaiende boor, een laag toerental en flinke druk. Het gebeurt regelmatig dat de schroef tijdens dat boren vanzelf meedraait en eruit komt. Lukt dat niet, boor dan een kleiner gat in het hart en zet daar een schroefuitdraaier in, die je met een verstelbare sleutel of een T-greep linksom draait. Ook hier laag toerental, want die uitdraaiers zijn hard en broos en breken bij zijdelingse kracht af.
Methode 4: eromheen boren en vullen
Blijft de rest zitten, dan haal je het materiaal eromheen weg in plaats van de schroef zelf. In hout gebruik je een pluggenboor of holle boor die net iets ruimer is dan de schroef. Je boort daarmee rond de schroef en tikt het houtpropje met de schroef erin eruit. Het gat vul je met een deuvel en houtlijm en na drogen boor je daar gewoon opnieuw voor. In metaal boor je de schroef helemaal weg en tap je het gat een maat groter uit, of je zet er een draadinzet in.
Tot slot de kant die je zelf in de hand hebt. Bijna elke afgebroken schroef ontstaat uit dezelfde combinatie: een te krappe voorboring, hardhout of oud metaal, en een machine die veel meer koppel levert dan de schroef aankan. Boor voor, gebruik een bit die precies past en zet de koppeling van je machine een paar standen lager. Hoor je halverwege dat het zwaar gaat en de schroef begint te piepen, draai hem dan een stukje terug en probeer opnieuw in plaats van door te duwen. Bevestigingen die je één keer goed zet en verder met rust laat, zoals de twee schroeven van een gereedschaphouder, geven dit probleem trouwens zelden; het zijn de dingen die je steeds losdraait en weer vastzet waar schroeven sneuvelen.