Boorstof in het gat: waarom je plug daardoor loslaat

Je hebt alles volgens het boekje gedaan. Een gat van 8 mm voor een plug van 8 mm, met de steenboor geboord, de plug er met een tikje van de hamer in gezet en de schroef erin gedraaid. En dan draait die schroef opeens door en komt de plug half mee naar buiten. In de meeste gevallen ligt dat niet aan de maat van je gat, maar aan wat er nog in zit. Boormeel maakt een gat ondieper en gladder dan je denkt.

Wat achtergebleven boormeel met je plug doet

Tijdens het boren maal je steen of beton tot poeder. Een deel voert de spiraal van de boor af, de rest zakt terug naar de bodem van het gat. Duw je de plug erin, dan komt hij op dat laagje los materiaal te staan en haalt hij zijn volle diepte niet. Hij steekt dan uit, of hij zit wel diep genoeg maar spreidt zich uit in poeder in plaats van tegen vaste steen. Zodra je de schroef aandraait, tolt de hele plug mee rond. Ook het stof dat tegen de wand van het gat blijft plakken telt mee, want dat werkt als een dun laagje smeermiddel tussen plug en muur.

Boor dieper dan je plug lang is

Reken op ongeveer 10 mm extra diepte, in beton liever 15 mm. Die ruimte onderin is je opvangbak voor het meel dat je toch niet helemaal weg krijgt. Plak een stukje tape op de boor op de diepte die je wilt halen, dan zie je zonder meten wanneer je stopt. Trek de boor tijdens het boren twee of drie keer helemaal terug terwijl hij draait. De spiraal voert dan een flink deel van het meel naar buiten in plaats van dat het onderin blijft liggen. Dat scheelt meer dan achteraf schoonmaken.

Uitzuigen, uitborstelen of uitblazen

Uitzuigen is het schoonst en het snelst. Houd de zuigmond van een werkplaatsstofzuiger tegen de muur terwijl je de laatste centimeters boort, of ga er na het boren met een dun hulpstuk een eindje het gat in. Heb je geen stofzuiger bij de hand, dan doet een blaasbalgje of een fietspompje met een dun mondstuk hetzelfde werk. Het beste resultaat krijg je met de combinatie:

• Eerst een ronde borstel of een opgerold stukje schuurpapier door het gat, zodat het stof van de wand loskomt.
• Dan uitblazen of uitzuigen tot er niets meer uitkomt.
• Controleer met de plug zelf: zakt hij er droog bijna helemaal in, dan is het gat schoon genoeg.

Blaas nooit met je mond in een gat dat op ooghoogte of hoger zit zonder een goed sluitende bril op. Het meel komt met kracht terug en het is scherp materiaal dat niet zomaar uit je oog spoelt. Boor je boven je hoofd, dan hoort die bril er sowieso bij.

Bij chemisch ankeren is dit geen detail

Bij een gewone spreidplug kost een vies gat je een deel van de houdkracht. Bij chemisch ankeren kost het je bijna alles. De lijm moet zich hechten aan de wand van het gat zelf, en een laagje boormeel daartussen betekent dat de lijm aan het stof plakt en het stof aan niets. Daarom staat op vrijwel elke koker dezelfde volgorde: uitblazen, borstelen, opnieuw uitblazen, en dat een paar keer herhalen. Dat is geen overdreven voorschrift, dat is precies waar de sterkte vandaan komt.

Waar je het het hardst voelt

Hoe minder pluggen een bevestiging heeft, hoe zwaarder elk gat weegt. Zet je een rij gereedschaphouders aan een stenen muur, dan hangt het gewicht van je machines aan twee schroeven per houder. Eén gat vol boormeel merk je daar meteen, want die houder gaat scheefstaan en de rest krijgt de last erbij.

Hang een blaasbalgje aan een spijker naast de plek waar je boormachine ligt en leg een dun zuigmondstuk bij je stofzuiger. Dan kost schoonmaken je een paar seconden per gat in plaats van dat je het overslaat. En als een plug ondanks alles blijft rondtollen: boor het gat niet groter, maar boor een stuk dieper en pak een langere plug met een langere schroef, zodat de spreidzone in materiaal zit dat nog gaaf is.